TƯƠNG TÁC, TƯƠNG KỊ THUỐC
Tương tác thuốc
Các thuốc cảm ứng enzym có thể làm tăng tổn thương gan, cũng như uống quá nhiều rượu. Tốc độ hấp thu của paracetamol có thể tăng lên khi dùng cùng metoclopramid hoặc domperidon và giảm hấp thu khi dùng cùng cholestyramin. Những tương tác này được coi là không có ý nghĩa lâm sàng khi sử dụng liều điều trị.
Hỏi ý kiến bác sĩ khi dùng paracetamol, cafein, phenylephrin kết hợp với các loại thuốc sau.
Chất ức chế monoamin oxidase (bao gồm moclobemide) |
Tương tác tăng huyết áp xảy ra giữa các amin thần kinh giao cảm giống như phenylephrin và oxidase Thuốc ức chế men oxidase (xem mục chống chỉ định) Các amin kích thích thần kinh giao cảm Sử dụng đồng thời phenylephrine với các amin kích thích
|
Các amin kích thích thần kinh giao cảm |
Sử dụng đồng thời phenylephrine với các amin kích thích thần kinh giao cảm có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ trên tim mạch |
Thuốc chẹn beta và các thuốc điều trị cao huyết áp khác (bao gồm debrisoquin, guanethidin, reserpine, methyldopa) |
Phenylephrin có thể làm giảm hiệu quả của thuốc chẹn beta và thuốc hạ huyết áp. Nguy cơ gây tăng huyết áp và tác dụng không mong muốn trên tim mạch |
Thuốc chống trầm cảm ba vòng (ví dụ: amitriptylin) |
Có thể làm tăng nguy cơ gặp phải các tác dụng không mong muốn trên tim mạch khi dùng với phenylephrin |
| Digoxin và glycosid tim |
Sử dụng liên tục phenylephrin với digoxin hoặc glycosid tim có thể tăng nguy cơ loạn nhịp tim hoặc đau tim. |
Alcaloid của lúa mạch (ergotamin, methylsergid) |
Sử dụng đồng thời với phenylephrin làm tăng nguy cơ nhiễm độc Ecgotin |
| Warfarin và các coumarin khác |
Tác dụng chống đông máu của warfarin và các coumarin khác có thể được tăng cường khi sử dụng paracetamol thường xuyên, liều không thường xuyên không có tác dụng |
| Lithium |
Cafein có thể làm tăng đào thải lithium khỏi cơ thể. Nếu dùng đồng thời nên giảm hoặc điều chỉnh liều cafein
|
Tương kỵ thuốc
Do chưa có các nghiên cứu về tính tương kỵ của thuốc, không nên trộn lẫn thuốc này với thuốc khác.
TÁC DỤNG KHÔNG MONG MUỐN CỦA THUỐC
Các phản ứng không mong muốn nghi ngờ (có thể) liên quan đến việc điều trị bằng Frantamol cảm cúm được liệt kê bên dưới theo các hệ cơ quan trong cơ thể. Tần suất của những phản ứng không mong muốn này là không rõ (<1/10.000).
Paracetamol
| Hệ thống cơ quan |
Tác dụng không mong muốn |
| Rối loạn hệ thống bạch huyết và máu |
Giảm tiểu cầu Mất bạch cầu hạt Các tác dụng không mong muốn này có thể không liên quan đến paracetamol |
| Rối loạn hệ thống miễn dịch |
Rất hiếm trường hợp phản ứng da nghiêm trọng được báo cáo Sốc phản vệ Các phản ứng quá mẫn trên da bao gồm phát ban da, phù mạch
|
| Rối loạn hô hấp, lồng ngực và trung thất |
Co thắt phế quản – thường xảy ra ở những bệnh nhân nhạy cảm với aspirin và các NSAID khác |
| Rối loạn gan mật |
Rối loạn chức năng gan |
Caffein
| Hệ thống cơ quan |
Tác dụng không mong muốn |
| Hệ thống thần kinh trung ương |
Kích thích Chóng mặt Đau đầu |
| Rối loạn tim |
Đánh trống ngực |
| Rối loạn tâm thần |
Mất ngủ Bồn chồn Lo lắng, cáu kỉnh |
| Rối loạn tiêu hóa |
Rối loạn đường tiêu hóa
|
Phenylephrin
| Hệ thống cơ quan |
Tác dụng không mong muốn |
| Rối loạn tâm thần |
Lo lắng |
| Rối loạn hệ thần kinh |
Đau đầu, chóng mặt, mất ngủ |
| Rối loạn tim |
Tăng huyết áp |
| Rối loạn tiêu hóa |
Buồn nôn, nôn, tiêu chảy |
Các tác dụng không mong muốn dưới đây được xác định sau khi đưa thuốc ra lưu hành. Tần suất các tác dụng này là không rõ.
| Hệ thống cơ quan |
Tác dụng không mong muốn |
| Rối loạn hệ thống miễn dịch |
Quá mẫn, viêm da dị ứng, mày đay |
| Rối loạn mắt |
Giãn đồng tử, tăng nhãn áp góc đóng, dễ xảy ra ở người tăng nhãn áp góc đóng |
| Rối loạn tim |
Nhịp tim nhanh, đánh trống ngực |
| Rối loạn thận và tiết niệu |
Khó tiểu, bí tiểu. Dễ xảy ra ở những người bị tắc nghẽn đường ra bàng quang như phì đại tuyến tiền liệt |
Thông báo ngay cho bác sỹ hoặc dược sỹ những tác dụng không mong muốn gặp phải khi sử dụng thuốc.
QUÁ LIỀU VÀ CÁCH XỬ TRÍ
Paracetamol
Quá liều
Tổn thương gan có thể xảy ra ở người lớn đã dùng 10 g paracetamol hoặc hơn. Uống 1 lượng 5 g paracetamol hoặc hơn có thể gây tổn thương gan nếu bệnh nhân có thêm các nguy cơ sau.
– Bệnh nhân điều trị dài ngày với carbamazepin, phenobarbital, phenytoin, pirimidon, rifampicin, St John’s Wort hoặc các thuốc khác làm giảm men gan.
– Nghiện rượu.
– Thiếu hụt glutathion như rối loạn ăn uống, xơ nang, nhiễm HIV, thiếu ăn, suy nhược.
Triệu chứng quá liều paracetamol xuất hiện trong 24 giờ đầu tiên là xanh xao, buồn nôn, nôn, chán ăn, đau thượng vị.
Tổn thương gan có thể xuất hiện sau 12 – 48 giờ sau khi uống quá liều. Rối loạn chuyển hóa đường và acid có thể xảy ra. Trong trường hợp ngộ độc nặng, suy gan có thể làm tổn thương não, xuất huyết, hạ đường huyết, phù não, xuất huyết
tiêu hóa và tử vong. Suy thận cấp do hoại tử ống thận, đau quặn thắt lưng, tiểu ra máu và protein niệu có thể xảy ra ngay cả khi chưa có tổn thương gan nghiêm trọng.
Loạn nhịp tim và viêm tụy đã được ghi nhận.
Xử trí:
Điều trị sớm là rất cần thiết trong việc xử trí quá liều paracetamol. Dù thiếu các triệu chứng ban đầu, bệnh nhân nên được đưa đến bệnh viện để được xử trí ngay.
Điều trị bằng than hoạt nếu bệnh nhân sử dụng quá liều trong vòng 1 giờ. Nên đánh giá nồng độ paracetamol trong huyết tương sau 4 giờ hoặc muộn hơn (nồng độ đo sớm hơn không tin cậy). Điều trị bằng N-acetylcystein có thể sử dụng trong
vòng 24 giờ sau khi uống paracetamol, tuy nhiên hiệu quả đạt được cần đến 8 giờ sau khi uống. Hiệu quả của thuốc giải độc giảm mạnh sau thời gian này. Nếu cần thiết, bệnh nhân có thể được tiêm tĩnh mạch N-acetylcystein. Nếu bệnh nhân
không nôn có thể dùng methionin đường uống là lựa chọn thích hợp khi bệnh nhân ở vùng sâu, vùng xa hoặc ngoài bệnh viện. Bệnh nhân có rối loạn chức năng gan sau 24 giờ kể từ uống, việc xử trí nên tham khảo ý kiến của trung tâm chống độc quốc gia.
Cafein
Quá liều:
Quá liều cafein có thể dẫn đến đau thượng vị, nôn, lợi tiểu, nhịp tim nhanh hoặc rối loạn nhịp tim, kích thích thần kinh trung ương (mất ngủ, bồn chồn, phấn khích, kích động, kích thích, run và co giật).
Cần chú ý, đối với các triệu chứng quá liều cafein xảy ra sẽ liên quan đến quá liều paracetamol.
Xử trí:
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Sử dụng các biện pháp hỗ trợ chung (ví dụ như hydrat hóa hoặc duy trì các chức năng quan trọng). Việc sử dụng than hoạt có thể có tác dụng khi thực hiện trong vòng 1 giờ khi dùng quá liều, nhưng cũng có
thể được xem xét sử dụng sau 4 giờ khi sử dụng quá liều. Các tác động đến thần kinh trung ương khi quá liều có thể được điều trị bằng thuốc an thần tiêm tĩnh mạch.
Phenylephrin
Quá liều:
Quá liều phenylephrin có thể dẫn đến các tác dụng tương tự như các tác dụng không mong muốn. Các triệu chứng khác bao gồm: khó chịu, bồn chồn, tăng huyết áp, có thể dẫn đến nhịp tim chậm. Trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến nhầm lẫn, co giật, ảo giác và loạn nhịp tim. Tuy nhiên lượng gây ra ngộ độc gan của phenylephrin sẽ lớn hơn rất nhiều lượng cần thiết gây ra ngộ độc gan của paracetamol.
Xử trí:
Điều trị phù hợp với triệu chứng. Tăng huyết áp có thể điều trị bằng thuốc chẹn alpha như phentolamin. Nếu đã xác định hoặc nghi ngờ quá liều, nên tham khảo ý kiến của trung tâm chống độc quốc gia.
Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.